Mogollar ve Ruslar

Bazi Rus tarihciler, Rusyada Mogol dönemini anlatirken Mogollar bize kan ve gözyasindan baska ne getirdi.. diye baslarlar söze. Hatta pek cok tarihcinin kanaati de böyledir. L.N. Gumilev, Eski Ruslar ve Büyük Bozkir Halklari adli eserinde bu görüsü tamamen cürütmekte ve Mogollarin elcilerini öldüren bir sehir disinda hicbir yeri yakip yikmadiklarini ve sembolik vergiler koyduklarini belirtir. G. Vernadsky, bu görüse katilmamakla birlikte Ruslarin bugünkü idari kurumlarinin cogunu Mogollardan aldiklarini ve Mogol istilasinin sanildigi kadar kötü sonuclan beraberinde getirmedigini kaydetmektedir.
Eger Rusya Rusya olabilmisse, bunu Mogol istilasina borcludur. Türk halklari belki savasta acimasizdilar, amansizdilar, ama asla barbar degillerdi.