Ana

1905 yili Carlik Rusyasi icin cok sikintili gecti. 1917deki devrimin ayak seslerinin cok net bir sekilde duyuldugu bu yil, Rusyada cok önemli olaylar cereyan etti. Maksim Gorki, 1906 yilinda kaleme aldigi, toplumcu gercekci edebiyatin ilk örneklerinden sayilan Ana adli yapitiyla 1905 yilinin calkantilarini ustalikla resmetti. Rus köylülerinin ve iscilerinin agir yasam sartlarini, carlik rejiminin baskilarini, burjuva ve aristokrasinin sosyal yapisini, yeni yeni filizlenmeye baslayan sosyalist hareketin Rus toplumunda buldugu karsiligi, yeni dogmakta olan bir toplumun düsünce bicimini ortaya koyan Ana, yayimlandigi yil bütün dünyada yanki uyandirmis ve günümüze kadar dünya edebiyatinin en önemli klasikleri arasinda sayilmistir.
Bütün bu haksizlik, yoksulluk altinda inleyenler, bütün ulus, kendileri icin Sibirya ovalarinda, mahpushanelerde, daragaclarinda can veren mazlumlar icin ayaga kalkmalidir. Bu zavallilar hicbir zaman kendi cikarlari ugruna calismis degillerdir. Onlar, insanligi mutluluga ulastiran yolun hangisi oldugunu acikliyorlar; hangi yolun iyi, hangi yolun kötü oldugunu gösteriyorlar Hic kimseyi kendilerine katilmaya zorlamiyorlar. Herkes, onlara kendi vicdanina, inanina uyarak katiliyor, bir kez onlarin arasina karismis olanlar bir daha ayrilmiyorlar. Cünkü o zaman görülüyor ki hak onlardadir, gidilen yollarin en iyisi onlarin yoludur. Hicbir zaman baska bir yol bulmak elde degildir.