Haz Ilkesinin Ötesinde

Haz ilkesinin, ruhsal aygitin birincil isleyis bicimi oldugunu; ancak organizmanin kendini dis dünyanin zorluklari karsisinda ortaya koyabilmesi acisindan en basindan itibaren yetersiz, hatta tehlikeli oldugunu biliyoruz. Egonun kendini koruma dürtülerinin etkisiyle, haz ilkesinin yerini gerceklik ilkesi alir. Gerceklik ilkesi, nihai haz amacindan tamamen vazgecmeden; hazzin ertelenmesini, bazi haz olasiliklarindan feragat edilmesini ve hazza giden uzun yolda gecici hosnutsuzluklara katlanilmasini talep eder ve bunu uygular. Ancak haz ilkesi, egitilmesi cok zor olan cinsel dürtülerin kullandigi bir calisma yöntemi olarak uzun süre varligini sürdürür ve bu dürtülerden ya da egonun kendisinden yola cikarak, cogu kez organizmanin bir bütün olarak zararina olacak sekilde gerceklik ilkesini alt etmeyi basarir. Haz ilkesinin ötesinde gerceklik ilkesi yer alir.