Cok Kriterli Karar Verme Yöntemleri

Insan yasaminda ve is dünyasinda sikca karsimiza cikan karar verme olgusu, bir amaci gerceklestirmek ve hedefe ulasmak icin alternatif davranis bicimleri veya eylemler arasindan önceden belirlenmis kriterlere göre secme, siralama veya siniflandirma yapmaktir. Her ne kadar bazilari tarafindan karar verme bir sanat olarak ifade edilse de bu tanimlama sadece basit, derinligi olmayan, verilerle desteklenmeye ihtiyac duyulmayan ve keyfi verilen sezgisel kararlar icin gecerli kabul edilebilir. Oysaki günümüzün karmasik ve bilgi gerektiren karar durumlari düsünüldügünde, cogunlukla birbirleriyle catisan degisik faktörleri bir arada degerlendirerek, tüm bunlari tatmin eden sonuclara ulasilabilmesi ve bu sonuclarin gecerliliginin zaman icinde korunmasi gerekmektedir. Bu yönüyle degerlendirildiginde de karar verme bir bilim olarak karsimiza cikmaktadir.
Dogada karar verme sadece insanlar tarafindan gerceklestirilmemekle beraber rasyonel karar verme sadece insana özgü bir özelliktir. Bilimsel acidan bakildiginda da rasyonel bir karar tüm amaclari en iyi sekilde karsilamayi, tüm mevcut kaynaklari kullanmayi, tüm olasi alternatifleri degerlendirmeyi ve eldeki karar problemine uygun bir sayisal yöntem veya model kullanmayi gerektirmektedir. Ele alinan karar probleminin cözümü icin uygun karar yöntemini secmenin bile bir karar problemi oldugu düsünüldügünde, bu yöntemlerin iyi bir sekilde anlasilmasi geregi ortaya cikmaktadir.
Bu eserin, tam da bu noktada konuya ilgi duyan ögrencilere, arastirmacilara ve is dünyasinin profesyonellerine en cok kullanilan cok kriterli karar verme yöntemlerinin tanitilmasi, kavranmasi ve uygulanmasi konusunda oldukca yararli olacagini düsünmekteyim.
Dr. Fatih Tüysüz