Türk Iktisat Tarihinde Erzincan 1923-1960

Osmanli Devletinden Türkiye Cumhuriyeti Dönemine devredilen iktisadi yapinin temel özelligi kücük üreticiligin agir bastigi tarima dayali bir yapiydi. Osmanli Devleti Döneminde uygulamaya konulan ve Cumhuriyet Dönemine intikal eden üretim ve pazar sistemi cercevesinde Erzincanin iktisadi yapisi da sekillenmistir. Sehrin iktisadi yapisinin sekillenmesinde nüfus, iklim, dogal afetler, ulasim, pazarlama gibi unsurlar belirleyici bir rol oynamistir. Özellikle tarih boyunca pek cok dogal afetlere, savaslara, muhacirlik hareketlerine, salgin hastaliklara ve yokluklara maruz kalan Erzincanin iktisadi hayatinin olumsuz yönde etkilenmesi kacinilmaz olmustur. Buna karsin Erzincan, her dönem ulasim yollarinin kesistigi kavsakta yer almis ve bu sayede önemli bir ticaret merkezi olmustur.
Savastan yeni cikmis ve Lozan Anlasmasi ile bagimsizligini uluslararasi devletler hukukunda kabul ettirmis olan yeni Türkiye Devleti, II. Dünya Savasina kadar gerek icerde ve gerekse disarda bircok önemli siyasi, iktisadi ve sosyal meselelerle ugrasmak zorunda kalmistir. Bu dönemde meseleler sistematikten uzak bir sekilde önem sirasina göre cözülmeye calisilmistir. Ülke genelinde baslatilan kalkinma politikalari cercevesinde; tarim, orman, asayis, ulastirma, maliye ve vergi, bankacilik, sigortacilik ve borsa, ticaret, sanayi ve gümrük, madenlerin isletilmesi, kooperatif gibi pek cok alanda kanun cikarilarak uygulamaya konulmustur. Türkiyenin iktisadi hayatini derinden sarsan gelismeler esnasinda 1939da, II. Dünya Savasi patlak vermistir. Türkiye her ne kadar fiili olarak savasa girmemis olsa da, ülke ekonomisi artan askeri harcamalarin yüküyle ezilmeye ve gerilemeye devam etmistir. Savasin baslamasindan yaklasik üc ay sonra insanlik tarihinin en büyük felaketlerinden biri olarak kabul edilen 1939 depremi meydana gelmistir.
II. Dünya Savasi ve 1939 depremi, Erzincanin iktisadi yapisini derinden etkilemis ve Erzincandaki iktisadi hayat, uzun bir süre savasin ve depremin gölgesinde kalmistir. Sehrin iktisadi dinamiklerini canlandiracak olan iplik fabrikasi, seker fabrikasi, hidroelektrik santrali gibi pek cok önemli proje depremden ötürü ertelenmek zorunda kalmistir. Depremden sonra Erzincandaki ticarethaneler, muvakkat sehir ve yeni sehir alanindaki barakalarda faaliyetlerini kisitli olarak devam ettirmislerdir. Deprem sonrasi, insaat sektörü sehirde kismi bir canliliga sebep olmussa da; bu dönemde issizlik orani artmis ve piyasalarda hissedilir derecede durgunluk yasanmistir. Tarim ve hayvancilik sektörü de olumsuz olarak etkilenen diger bir alan olmustur. Bu gelismeler esliginde uzun bir dönem Erzincanin iktisadi hayatinda yapilanma ve toparlanma mümkün olamamistir.