Teknoloji ve Tasarim

Ilk caglardan beri insanlar yasamin dogal kosullari icerisinde zorluklara karsi mücadele vermistir. Insanin daha rahat yasama istegi onu arayislara sürüklemis ve bu amacla cevresinde bulunan her türlü maddeden yararlanma yollarini aramis ve vücudu ile yapamayacagi isleri kesfettigi aletlerle yapabilmek icin calismistir.
Insanlarin karsilastiklari sorunlar karsisinda sürekli yasam arayisina girip yeni üretimler yapmasi, teknoloji dedigimiz bugün günlük yasantimizin her alanina girmis olan unsuru olusturmustur. Yasanan gelismelere baktigimizda teknolojinin insanlik tarihinin tüm evrimini icerdigini, insanlarin var olusu ile basladigini söyleyebiliriz. Buna paralel olarak tasarim ise insanin var olmasiyla birlikte onun hayatina girmistir. Ilk insanin korunmak ve avlanmak icin tas silahlarini tasarlamis oldugunu düsünürsek tasarim ilk insanla birlikte dogmustur. Fakat yillar icinde tasarim olgusunu etkileyen en önemli unsur insanin fiziksel gelisimi olmamis düsünme kapasitesi ve yöntemindeki degisim ve gelisim olmustur.
Tasarim hayatimizin her alaninda vardir. Hatta biz farkinda olmasak ta tasarim cocukken oynadigimiz oyunlarin icine bile islemistir. Cogumuz renkli legolarla ev, masa, araba gibi sekiller yapmisizdir. Ancak bu sekiller kendiliginden olusmamistir. Önce ne yapacagimiza karar verip, belli düzen icerisinde Legolari birbirine ekleyip seklimizi olusturmusuzdur. Yaptigimiz sekiller ayni olsa bile renklerin düzenlemesi ve birbirine eklenmesi farklilik arz etmektedir. Fakat egitimde teknoloji ve tasarim kazanimlarina yeterince yer verilmemistir. Oysa gözlem, sorgulama, arastirma, degerlendirme ve yaraticilik gibi tasarim ve teknoloji icin gereken zihinsel sürecleri yeterince aktif hale getiremeyen, tek düze calismalarla sadece el becerisini gelistiren yaklasimlarla yarinin dünyasinda yasayacak insanlarin beklentilerini karsilamak mümkün degildir. Bu amacla cocuklara, ihtiyaclar ortaya cikmadan tahmin etme ve farkli sorunlari yakalama, bunlara yaratici cözümler gelistirme, tasarim haline getirme, tasarim üretim asamalarini belirleme ve üretme becerisi kazandirilmalidir.
Son yillarda ülkemizde yeniden yapilanan ilkögretim müfredati Fen Bilgisi dersini Fen ve Teknoloji dersine dönüstürdü ve Teknoloji ve Tasarim dersi ilkögretim ögrencilerine okutulmaya baslandi. Bu dersin en temel hedeflerine bakildiginda, ögrencilere bilimsel sürec becerileri ve üst düzey zihinsel faaliyet becerileri kazan-dirmaya yönelik oldugu görülmektedir. Tüm bunlarin isiginda teknolojik tasarim kavrami birbirini sira ile takip eden ve birbirine bagimli hayal-projelendirme-üretim zincirinden olusur. Bu zincirden hicbir parca birbirinden ayri düsünülemez FTT,2006. Zincirin bu parcalari ilkögretim 6, 7 ve 8. siniflarda düzen-kurgu-yapim olarak degistirilerek üc kusak halinde egitim programinda yerini almistir. Iste bu baglamda bu kitap ögretmenlerimize bu asamalarda neler yapmalari gerektigini örnekler üzerinden yola cikilarak anlatmayi, ögrencilerimize teknolojik tasarim sürecinde proje üretmede problem belirlemede ve ürüne dönüstürmede temel ve rehber bir materyal olabilecegine inanilmaktadir.
Bu kitabin icinde bulunan örnek projeler ögretmenlere yol gösterir, ögrencilerin; öz degerlendirme yapmalarini saglar, karar verme ve elestirel düsünme becerilerini gelistirmelerini saglar, kendi proje ve tasarim calismalarina isik tutar ve ayrica sinif ortaminda farkina varilmayan olumlu ve olumsuz yönlerinin gözlenmesine imkan verir, karsilastiklari güclüklerin veya basarilarinin farkina varir.
Bu kitabin hazirlanmasi sürecinde bilgisayar ve düzenleme konusunda yardimlari olan Aysenur ACARTÜRK ve Selman KILINCa, FTT derslerinde proje calismalari yürütmede gösterdikleri caba ve azimden dolayi tüm ögrencilerime ve Üzerimizde emegi olan tüm hocalarima tesekkür ederim.