Akademik Kelam Yazilari - 2

Akademik Kelam Yazilari -II- adli bu editoryal calisma, Islam kelaminin ilgi alanina giren önemli meselelere dair kaleme alinmis akademik yazilari bir araya getirmektedir. Calismada, kelam düsüncenin temel konulari arasinda yer alani ahlak, bilgi, iman, nedensellik, kötülük, insan fiilleri, gayb ve yöntem gibi konular, farkli kelam ekollerinin veya sahislarin klasik kelam anlayisina atifla ele alinmaktadir.
Kitap, Mutezil Ahlak Teolojisinde Erdemli Bir Yasamin Imkani Üzerine Bir Inceleme baslikli bölüm ile baslamakta ve burada, Mutezilenin ahlak ve insan sorumlulugu üzerine olan rasyonel yaklasimi irdelenmektedir. Bu bölüm, bir yandan Mutezile düsünce sisteminde ahlakin teolojik temellerini ortaya koyarken diger yandan da bu teolojik ahlak sisteminin erdemli bir toplum insa etmedeki rolüne odaklanmaktadir. Kelamda Iman-Bilgi Iliskisi baslikli bölümde, sekülerlesme ve din karsiti akimlarin etkisiyle ortaya cikan zihinsel tereddütlerin giderilmesinde bilgi temelli iman anlayisinin önemine deginilmistir. Bati düsüncesinin aksine, Islam kelamcilarinin iman tanimlarinin, Kuranin önerdigi bilgi temelli yaklasimdan hareketle sekillendigi vurgulanmistir. Bu baglamda, iman ile akl delillerin iliskisi ve taklid imanin gecerliligi konularinda kelamcilarin farkli görüsleri ele alinmistir. Gazzalde Nedenselligin Anatomisi Kelam, Felsefe, Mantik ve Tasavvuf Acisindan Bir Inceleme baslikli bölüm, Gazzalnin klasik nedensellik anlayisina getirdigi elestiriyi ele alarak, Allahin iradesinin mutlakligina dayali bir nedensellik tasavvurunu inceler. Gazzal, filozoflar tarafindan ileri sürülen zorunlu neden-sonuc iliskisini reddetmis ve bunu ilahi irade ve sürekli yaratma anlayisiyla iliskilendirmistir. Bu yaklasim, Esar kelam ekolünün adet kavrami üzerinden sistematik bir teoriye dönüsmüstür. Ahlak Kötülüklerin Hz. Ysuf Kissasi Baglaminda Kelam Acidan Incelenmesi adli bölümde, ahlak kötülüklerin tanri tasavvuru ve insan iradesiyle iliskisi incelenmis ve Kuran kissalari rehberliginde kötülük karsisinda erdemli bir tutum gelistirmenin gerekliligi vurgulanmistir. Tarihi Art Alani ve Kullarin Fiilleri Baglaminda Hidayet-Dalalet Meselesi bölümde, hidayet ve dalalet konulari, kullarin fiilleri ve irade özgürlügü baglaminda tartisilmis, bu konuda Mutezile, Esaryye ve Matürdyyenin farkli yaklasimlari tarih bir perspektifte analiz edilmistir. Günümüz Ilahiyatinda Gayb Varlik Olarak Melek baslikli bölüm, melek inancini modern ilahiyat acisindan ele almakta ve gayb kavramina dair aciklamalar sunmaktadir. Bu bölüm bir yandan gayb varliklar cercevesinde melek inancinin Islam düsüncesindeki konumunu ele alirken diger yandan da bu konunun iman esaslariyla iliskisine vurgu yapmaktadir.
El-Münkiz mined-Dalal Baglaminda Gazzal Düsüncesinde Metodik Süphecilik adli bölümde, kesin bilgi arayisi baglaminda Gazzalnin süpheci metodolojisi ele alinmaktadir. Bu bölümde, Gazzalnin hakikat arayisi, elestirel düsünce ve süphe krizleri baglaminda incelenmektedir. Matürdlik Ekolünün Hadislere Yaklasimi baslikli son bölümde ise Matürdligin akil-nakil dengesine dayali özgün yaklasimina vurgu yapilmis ve hadislere yaklasimlarinin da bu cercevede sekillendigine deginilmistir.