Imanin ve Iktidarin Hizmetinde Islam Mimarisi

7. yüzyilda dogan Islam, kisa sürede kendine özgü görkemli bir mimari gelistirmistir. Mimarlik tarihcisi Henri Stierlin, Müslüman yapilarinin bin bir bicimini betimleyip aciklarken, on yüzyili askin bir süre boyunca görkemli bir atilim ve solukla yasayan canli bir sanatin hic degismeyen yanlarini ve sonsuz cesitlenmelerini vurguluyor.
Tadimlik
Islam dünyasinin karakteristik imgesi Caminin minaresine cikmis müezzin, sehre ezan okuyor. Müezzin su sözleri makamli bir sekilde okur Allahu ekber. Eshedü enla ilahe illallah. Eshedü enne Muhammeden reslullah. Hayye ales-salah. Hayye alel-felah. Allahu ekber. La ilahe illallah. Medinede yerlesen ve bugün Müslüman ülkelerin hepsine yayilmis olan bu gelenek, müminlerin hayat ritmini belirler.
Icindekiler
Giris
Girnatadan Agraya Islamin bas yapitlari.
Bölüm 1
Bicimlerin Kaynaklari Hz. Muhammed ve caminin kökenleri. Ibadethanenin bölümleri. Imparatorlugun birligi ve dini mezhepler arasinda Atlantikten Hindistana kadar Islamin yayilmasi.
Bölüm 2
Emevi ve Abbasi Klasisizmi
Ilk anitlar ve kaynaklari Kudüste Kubbets-Sahra, Samda Ümeyye Camii, Kurtuba Cami-i Kebiri, Islamin Batidaki mücevheri. Bagdat ve Samarra kentleri.
Bölüm 3
Iran, Anadolu ve Hindistan Gelismesi
Iranin mimari mimarlik alanindaki ana rolü. Selcuklularin akinlari ve tas mimarisi. Delhi sultanligi.
Bölüm 4
Kahire, Girnata ve Fasta En Parlak Cag
Fatimi halifeligi, Eyyubilerin Suriyeda, Memluklarin Misirda büyümesi. Ispan ve Fasta Nasriler ve Meriniler
Bölüm 5
Timurlular, Safeviler ve Büyük Mogollar
Timur dönemi, Semerkandda her yerde boy gösteren ciniler ve Sah Abbasin yeni Isfahani. Büyük Mogollarda beyaz mermer ve kizil kumasi.
Bölüm 6
Osmanli Türkiyesi Babiali Sanati
Bursa ve Osmanli sanatinin kaynaklari. Sinan, Süleymaniye ile birlikte Kanuni Sultan Süleymani yüceltip ardindan Edirnedeki Selimiyeyi yaparak dönemini tamamliyor. Durgunluk dönemi ve sonrasinda yaraticiligin gerilemesi.
Vahyedilmis en son din olan Islam, 7. yüzyilda dogmus ve ilk baslangic döneminden itibaren görkemli bir mimari gelistirmistir. Hz. Muhammedin Medinedeki basit evinden baslayarak, bu yeni iman kendini yeni bir bina türü ile ifade eder Mescid-i cami.
Islam dünyasindaki insa sanati, fethettigi uygarliklarin bazi özelliklerini alip kullansa da, gerek namaz mekanlari gerekse saraylari ve kaleleriyle, olgunlasmis bir estetik akim olarak kendini gösterir. Daha önce hic görülmemis bicimler ortaya cikar.
Mimarlar hipostil camiyi, eyvani, mukarnaslari, cikma mazgallari, kubbeleri ve mihrabi kaplayan cini bezemeleri icat ederler. Hic durmadan cesitlenen bu dil her yerde bezemelerle, arasbekle, geometrik motiflerle, tasparmakliklarla ve özellikle kutsal metinlerle kendini ifade eder.
Mimarlik tarihcisi Henri Stierlin, Müslüman yapilarinin bin bir bicimini betimleyip aciklarken, on yüzyili askin bir süre boyunca görkemli bir atilim ve solukla yasayan canli bir sanatin hic degismeyen yanlarini ve sonsuz cesitlenmlerini vurguluyor.
Emeviler, Abbasiler, Iranlilar, Selcuklular, Büyük Mogol Imparatorlugu, Osmanlilar Ispanyadan Hindistana kadar uzanan bir cografyada Kudüste Kubbetüs-Sahrayi, Sam ve Kurtuba camilerini, Semerkandda Gur-Emiri, Isfahan Camiini, Salimar bahcelerini, Agrada Tac Mahali, Istanbulda Süleymaniyeyi insa ettiler... 160tan fazla belge...